Kỳ thi giữa kỳ vừa kết thúc, Lâm Vũ Tường bị điểm đỏ năm môn. Toán, Lý, Hóa thì trong tầm dự đoán, không có gì đáng trách. Hoá nhờ ký ức còn sót lại từ cấp hai, được 53 điểm, Lý không có mối liên hệ chặt chẽ như Hóa với nội dung trước kỳ thi tuyển sinh cấp ba, Vật lý cấp ba như đã tuyên bố cắt đứt quan hệ cha con với Vật lý cấp hai, Vũ Tường không lường trước nên xui xẻo bị 45 điểm. Toán thì ngày càng khó và ít câu trắc nghiệm, Lâm Vũ Tường bi tráng đạt 31 điểm. Sau khi tất cả các môn khoa học tự nhiên đều bị “nhuộm máu”, thì cũng có hai môn văn hóa cũng phải hy sinh, trong đó một môn là Tin học, môn học mà thường ngày Vũ Tường luôn cảm thấy ấm ức… Giáo dục tin học ở Trung Quốc dường như bị bịt mắt, không thấy xu hướng phát triển của thế giới. Hơn nữa, kẻ bị bịt mắt lại là kẻ lười biếng, không muốn mò mẫm trong bóng tối, chỉ ở yên đó trong vùng an toàn. Khi đó Windows 98 gần ra mắt, ở trường Nam Tam Trung, hay nói đúng hơn là toàn bộ các trường cấp ba ở Thượng Hải, đều dạy những thứ cơ bản nhất như FoxBase (ND: FoxBase là một hệ quản trị cơ sở dữ liệu và ngôn ngữ lập trình cuối thập niên 1980.), học sinh đều chửi “học hôm nay để hoang phí ngày mai”. Thực ra điều bị hoang phí không phải là học sinh mà là chức năng của máy tính, những máy tính tốt trong trường cũng không phát huy được năng lực, may mà máy tính chưa biết tự suy nghĩ, nếu không chắc chắn sẽ tức đến mức tự sát. Vũ Tường vừa căm ghét con cáo Fox, lại càng căm ghét FoxBase, học tin học cũng mất tập trung, nên điểm thi đỏ rực, 27 điểm. Môn cuối cùng bị điểm đỏ là tiếng Anh. Vũ Tường bị Tiền Vinh hại đến mức cứ nhìn thấy tiếng Anh là tim đập nhanh, kết quả được 58 điểm. Nhưng điều làm cậu vừa mừng vừa ngạc nhiên là Tiền Vinh cũng chỉ được 62 điểm, Tiền Vinh giải thích: “Shit! Đề thi kiểu gì thế này? Tôi chẳng hề hứng thú gì với nó cả, thậm chí còn ngủ gật cả tiếng đồng hồ, không ngờ vẫn đậu!”
Ngữ văn, Lịch sử và Chính trị thì Vũ Tường may mắn đạt điểm vừa đủ, vui sướng vô cùng. Nhìn điểm của Tạ Cảnh Uyên, Vũ Tường giật mình, toàn trên 80 điểm, Vật lý chỉ cách điểm tuyệt đối một bước. Vũ Tường nhìn mà nước miếng sắp rơi ra, làm ra vẻ không thèm quan tâm, nói: “Giáo dục Trung Quốc vẫn chỉ đào tạo ra loại người… có điểm cao thôi.” Trong lời nói cậu bỏ từ “kém năng lực” đi, nhưng hai chữ “kém năng lực” như những “liệt sĩ học đường” thời nay, dù đã chết mà vẫn giữ chỗ, nên Vũ Tường tạm dừng một nhịp trướng chữ “có điểm cao”, để trí tưởng tượng của Tạ Cảnh Uyên có thể tự chèn vào vừa vặn.
Tạ Cảnh Uyên nghiêm túc nói: “Lâm Vũ Tường, kết quả của cậu như thế rất nguy hiểm, cấp ba không như cấp hai, một lúc khó mà bù lại kịp, đến lúc đó nếu phải lưu ban thì…”
Vũ Tường nghe chữ “thì” này mà rùng mình, nghĩ nếu thật sự lưu ban thì thật là nhục nhã, trong lòng nặng trĩu, nhưng miệng vẫn nhẹ nhàng: “Có khả năng không? Nhưng nội dung này thì còn nhiều thời gian sau mà.”
“Ngày mai nối tiếp ngày mai, ngày mai sao mà nhiều thế, cứ tiếp tục thế này thì……”
“Được rồi, coi như cậu điểm cao, chủ nhiệm câu lạc bộ văn học như tớ cũng không bằng cậu, thế được chưa?”
Tạ Cảnh Uyên hỏi: “Vậy cậu định tìm ai để học thêm?”
Vũ Tường có thể chịu nhục chứ không thể bị giết, giọng mềm xuống: “Có cậu, thiên tài môn tự nhiên cùng bàn, không tìm cậu thì tìm ai?”
Tạ Cảnh Uyên bị Vũ Tường tâng bốc trúng phóc, cười: “Thật ra môn tự nhiên của tôi cũng không tốt lắm đâu.”
Diêu Thư Cầm vì tình yêu mà đầu óc quay cuồng, bật hai đèn đỏ, bị Mai Huyền gọi đi nói chuyện một lần, khóc suốt một tiết học, khóc đến mức làm Vũ Tường cảm thấy tâm trạng dễ chịu.
Trong câu lạc bộ văn học, Vạn Sơn vẫn giảng dạy giáo trình đại học. Vạn Sơn tuy học thức uyên bác, nhưng uyên bác đến mức khiến người khác cũng phải yêu mến học thức của ông. Mỗi khi nói một điều gì, đều phải dẫn ra vô số dẫn chứng để chứng tỏ tri thức sâu rộng. Chẳng hạn có lần nói đến một trong “Tứ đại danh tác” của Trung Quốc là “Tây Du Ký”, ông nói liên tục về chuyện “yêu so với tiên, Phật so với ma”. Không hiểu sao lại nói tới Ngưu Ma Vương, rồi phát sinh hứng thú với chữ “ngưu”, không thể dứt bỏ tri thức của mình, từ Ngưu Ma Vương mà kéo sang “bò tơ”. Chưa hết, ông còn kéo dài tới Bà Bovary (ND: Madame Bovary là một cuốn tiểu thuyết của nhà văn người Pháp Gustave Flaubert), nói rằng “Bovary” ẩn chứa âm và ý của chữ “bò” (Boving), nên “Bà Bovary” chính là “Bà Bò”, rồi vòng vòng một vòng lớn lại quay về “Tây Du Ký”… “Bà Bò” trong “Tây Du Ký” chính là vợ của Ngưu Ma Vương, tức là công chúa Thiết Phiến.
Các thành viên câu lạc bộ văn học bị Vạn Sơn dẫn dắt say mê đến mức thở dài tự trách mình học thức nông cạn. Tất nhiên Vạn Sơn cũng có lúc sai sót, nhiều lần vận khí không tốt, dẫn giải cả nửa buổi mà cuối cùng bị lạc lối, không tìm được lối về, đành bỏ dở ở ngoài.
Lâm Vũ Tường hoàn toàn không hứng thú đối với kiểu giảng dạy này, ghi chép một đống, nhưng thực tế chẳng học được gì. Chỉ còn lưu luyến cái chức danh chủ nhiệm. Khi kiên nhẫn nghe giảng, lại được lên làm chủ nhiệm câu lạc bộ, Vũ Tường như biến thành một con vật hai mắt mọc trên đỉnh đầu, tầm nhìn cao hơn hẳn. Cậu bắt đầu bất mãn với nhóm thể thao, cho rằng học sinh thể thao cả ngày không chịu tiến bộ, lời lẽ thì tục tĩu, “lý tưởng khác nhau, không thể hợp tác”, suy tính sẽ rút khỏi nhóm thể thao.
Tháng Mười Một, trời bỗng nhiên trở lạnh, thời tiết mùa thu bị trễ hai tháng cuối cùng cũng rải xuống khắp nơi. Trường Nam Tam Trung có nhiều cây, lá cũng nhiều, gió thu thổi lên, lá vàng đầy mặt đất xoay tít trong không trung, xào xạc kêu vang. Gió cuối thu đã mang sức sát thương, táp thẳng vào cổ áo người. Người dẫn chương trình của đài phát thanh trường cuối cùng cũng giống người hơn, nói chuyện không còn ngắt quãng, nhưng cổ ngữ có câu “nói nhiều tất sai”, nên người dẫn vẫn chưa dám nói nhiều, chương trình liền cố gắng phát nhạc liên tục…
Đã quen nhìn về phương Nam qua gió
Qua núi non, vượt biển cả
Có phải có ánh mắt buồn bã đang chờ đợi nơi đó
Có chút buồn bâng quơ, bỗng thấy lòng rối bời
Gió lạnh thổi buốt trên gương mặt
Khiến nước mắt thấm ướt khóe mi
Thực ra cũng muốn biết
Lúc này em đang ở trong vòng tay ai
Những lời đã nói
Rốt cuộc chẳng ai trong chúng ta làm được
Vẫn còn một chút hối hận với chính mình
Bỏ đi mà không nói lời từ biệt
Nhưng ký ức vẫn như hôm qua
Dù sao tôi cũng không thể quên.
Bài hát này thật sự có sức khiến người ta đau lòng. Vũ Tường bước vào lớp, nhìn thấy trên bàn mình đặt một bức thư, tim bỗng nhảy lên. Nghĩ về việc bản thân đang ở nơi xa, những người bạn thời cấp hai hoàn toàn im lặng. Giống như một nhà thơ hay một triết gia từng ví von “khoảng cách như nước”, bạn bè giống như bột hòa tan, một khi rơi vào khoảng nước ấy là biến mất không dấu vết. Hôm nay lại có một mẩu bột chưa tan hết, vẫn còn nghĩ đến cậu, sao mà không cảm động! Lâm Vũ Tường lao tới, tim đập loạn nhịp.
Vũ Tường hy vọng bức thư đó là của Susan, nhưng khi vừa nhìn thấy chữ thì hy vọng đó chợt nguội đi. Những chữ ấy như vừa bị ai đánh, sưng vù đáng sợ. Nhìn lại chiếc phong bì một lần nữa, niềm hy vọng hoàn toàn tan biến. Chiếc phong bì trông như một con ngựa bị bệnh ngoài da, ngâm lâu trong bồn tắm khiến toàn thân nhăn nhúm, không phải là phong cách tỉ mỉ và chu đáo của Susan.
Vũ Tường không chờ đợi được nữa, liền vội vàng xé phong bì ra. Giấy viết thư cũng y nguyên phong cách trước đó, trông tàn tạ như dáng vẻ của một ông lão đã ngoài bảy mươi. Trong thư viết:
Bạn Lâm:
Chúc cậu mọi việc suôn sẻ và hạnh phúc khi nhận thư. Không nhớ tôi nữa rồi phải không? Chắc là không đến nỗi. Bây giờ tôi đang học ở trường cấp ba của huyện, đúng là một ngôi trường rách nát, thế mà cũng gọi là trường trọng điểm, chẳng có chút hứng thú nào. Mỗi ngày học mười tiết, ngay tuần đầu tiên đã phải học thêm. Bộ giáo dục Trung Quốc đúng là có tầm nhìn xa, miệng thì nói thực hiện “hai ngày cuối tuần”, nhưng thực tế vẫn chỉ nghỉ một ngày, thậm chí còn muốn tính thêm phí một ngày dạy kèm. Nói tới là bực mình, thôi không nói nữa.
Kỳ thi giữa kỳ vừa qua, kết quả rất tệ, tôi bị bố mẹ mắng cho một trận.
Nói vài chuyện mà cậu quan tâm nhé, nói ra có khi cậu sẽ nhảy lầu, nhưng thà nói cho cậu biết còn hơn để cậu bị che mắt. Susan của cậu (có còn là “của cậu” không? Bây giờ e là không còn nữa rồi) dường như đã thay đổi, bây giờ cô ấy thân thiết với một cậu con trai học tự nhiên cực giỏi đến mức… tôi cũng không sao hình dung nổi! Thật là…, cô ấy có viết thư cho cậu không? Nếu không thì đúng là đáng tiếc cho cậu, loại người sớm nắng chiều mưa như thế, không nghĩ tới cũng được. Không đáng đâu, cậu với tôi rốt cuộc cũng cùng chung một kết cục. Trường Nam Tam Trung chắc là tốt lắm nhỉ! Tốt đến mức sướng chết đi được, ở lì trong đó chẳng muốn ra ngoài, nên đến bóng người cậu cũng không thấy đâu.
Vội vàng đề bút, báo tin cho cậu, xin chia buồn và mong cậu nén đau thương.
Đừng lo lắng.
Tansem Luo,
Viết tại lầu Động Thiên, trường cấp ba huyện.
Vũ Tường đọc thư xong, trong đầu không nghĩ nổi điều gì, chỉ cảm thấy xung quanh yên tĩnh đến đáng sợ, còn bản thân thì đang rơi xuống một vực sâu. Rơi rất lâu, cuối cùng mới có phản ứng, sợ mình đọc nhầm, liền đọc lại bức thư một lần nữa. Đến đoạn nói về Susan, cậu cố ý muốn bỏ qua nhưng không sao chống lại được, nhìn mà đau thấu tim, bứt rứt đến mức chỉ muốn hét lên, trước mắt toàn là nụ cười của Susan, trái tim vỡ nát thành một đống cát rời rạc. Ngẩn người cho tới khi loa phát thanh hát tới câu cuối cùng “Hay là cứ thế này đi, anh và em chia tay đi, ai cũng sợ phức tạp, một mình thì đơn giản hơn, chẳng phải sao”, Vũ Tường mới trở về với thực tại, tay phải nắm chặt thành nắm đấm, liều mạng đập xuống mặt bàn, trong phòng học trống chỉ còn vang vọng dư âm của cú đập ấy. Nỗi buồn của Lý Thanh Chiếu là “cảnh còn người mất”, Lâm Vũ Tường còn thê thảm hơn, cảnh không còn người cũng không còn, nước mắt lại không chịu rơi, chỉ để lại một trái tim trống rỗng. Đó tuyệt đối không phải một trái tim nguyên vẹn, tê dại đến mức không ép ra nổi dù chỉ một chút lạc quan, muốn nói mà không thể, giống như ngã từ trên cao xuống, miệng chạm đất, chỉ “ưm” một tiếng rồi để lại nỗi đau mênh mông vô hạn, không thốt nên lời. Con người khi thất tình, những chuyện cũ tích trữ trong đầu thường tự động nhảy ra cho họ xem lại một lượt để làm nỗi buồn thêm sâu. Khi lòng yên tĩnh, nghĩ lại một lượt cũng chẳng sao, chỉ thấy đời người bể dâu, chuyện cũ nhẹ như khói bay. Nhưng khi lòng đau, chuyện cũ như khói ấy lại kéo người ta đi, bắt nuốt từng ngụm từng ngụm đầy vị đắng. Mỗi khi thất tình lại càng nhớ người thân, nhưng không phải nhớ những người thân còn sống, mà là nhớ những người thân đã chết, vì thế mới có những hành động coi nhẹ sinh mạng. Vũ Tường đau đớn đến mức muốn tự sát, lửa giận đầy ngực đủ để đốt Xích Bích thêm một lần (ND: Trận Xích Bích là trận chiến dùng lửa nổi tiếng trong Tam quốc diễn nghĩa). Ý nghĩ tự sát chỉ vội vàng lướt qua mà thôi, giống như những giả tưởng tốt đẹp của các nhà khoa học, chỉ là giả tưởng, tuyệt đối không có khả năng xuất hiện thành sản phẩm.
Vũ Tường chợt nhớ tới hai bức thư của Susan… hai mảnh giấy ấy cậu đều mang theo, liền mở tủ tìm ra xem. Vừa nhìn thấy nét chữ của Susan lại khơi dậy nỗi buồn, vừa không nỡ lại vừa hung hăng xé nát tờ giấy, vừa xé vừa nói: “Cái gì…Tam Trọng Môn… cút đi… tôi…”, đúng lúc ấy đầu óc bỗng trở nên minh mẫn, nhớ ra lời Vạn Sơn từng nói “tam trọng” trong văn cổ đề cập đến ba điều quan trọng, trong “Lễ Ký – Trung Dung” chương 29 viết: “Vương thiên hạ hữu tam trọng yên.” Câu này vốn dĩ nói rằng vua cai trị thiên hạ có ba điều quan trọng đó là lễ nghi, chế độ và thi cử. Nhưng Lâm Vũ Tường lại hiểu rằng “vong thiên hạ hữu tam trọng yên”, nên quyết định quên Susan đi. (ND: Chữ “vương” và chữ “vong” có phát âm gần giống nhau trong tiếng Trung, chữ “vong” có nghĩa là “quên”)
Đột nhiên, sự thông minh của Lâm Vũ Tường lại nâng lên một bậc. Cậu chợt nghĩ ra rằng vừa rồi chỉ mải đau buồn mà quên mất xem thư là do ai viết, lời nói của một kẻ xa lạ tầm thường thì có gì đáng tin! Hy vọng lại bùng cháy lên, nhìn đống giấy vụn đầy đất mà hối hận không thôi.
Cái tên “Tansem Luo” kia thực sự rất xa lạ, trong tiếng Anh thì từng phần đều vô nghĩa, nếu học theo Lỗ Tấn mà dịch cứng thì thành “Con la núi Thiên Sơn”, Vũ Tường dần dần nghi ngờ độ đáng tin của bức thư. Đọc lại mấy lần, dường như đã có manh mối: Lừa, La, Thiên… La Thiên Thành! Chửi thằng nhóc này biến thành con la ra dọa người. Ý đồ của La Thiên Thành quá rõ ràng, trước tiên lợi dụng sự bất lợi thông tin của Vũ Tường để bịa ra một lời nói dối khiến cậu rút lui, rồi tự mình độc chiếm Susan. Vũ Tường thở phào một hơi dài, nghĩ thầm may mà mình gan dạ lại cẩn thận, suy luận chặt chẽ, nỗi bi ai vừa rồi hoàn toàn tan biến, bắt đầu nghĩ cách viết một bức thư hồi âm.
Nhìn chung mà nói, lúc đọc thư vui thì khi viết thư hồi âm sẽ đau khổ, còn lúc đọc thư đau khổ thì khi hồi âm lại vui vẻ. Vũ Tường không sợ viết thư hồi âm như Wilde hay Auden từng sợ, bèn trải giấy ra viết:
Dear Luo:
Chúc bạn càng hạnh phúc hơn khi nhận thư. Ở nơi đất khách, thân tâm phiêu bạt, tình cờ thấy thư của người bạn cũ (là bạn hay là kẻ địch?) thì cảm động vô cùng.
Trong thư nhắc đến Susan, bạn thân cứ yên tâm, tình cảm giữa Susan và tôi sâu đậm thế nào tôi tự rõ, chúng tôi thư từ không dứt, tâm sự với nhau, hiểu nhau rất sâu. Còn tình huống mà thư nhắc tới, quả thực tôi không biết, nhưng tôi tin cô ấy, bạn bè với nhau thảo luận bài thì có gì là không được?
Không biết cuộc sống của bạn La ở trường cấp ba huyện thế nào? Mong thư sau cho biết. Tôi mọi thứ đều ổn, bạn không cần phải bận tâm. Hiện tôi đang giữ chức chủ nhiệm của câu lạc bộ văn học tốt nhất trong thành phố này, bạn La có thể chuyển tin này cho Susan.
Chúc bạn học tập yên ổn.
Viết xong thư, Vũ Tường vênh mày hả dạ, nhưng vẫn thấy chưa đã, lại thêm mấy câu.
P.S. Bạn La, rất xin lỗi vì thư trả lời ngắn gọn, chủ yếu vì trong tay tôi có cả một xấp thư của Susan, phải vội vàng trả nợ thư từ, nên dừng bút gấp, mong bạn thông cảm.
Vũ Tường lập tức mua mấy con tem rồi gửi thư đi, cảm thấy để La Thiên Thành nhận được bức thư này sớm hơn một ngày thì mình lại thêm được một chút vui sướng.
Thế nhưng trút giận thì trút giận, sự nghi hoặc vẫn còn đó, giống như người ta tát bạn một cái, bạn trả lại hai cái, trong lòng thì cân bằng rồi, nhưng mặt vẫn cứ nóng rát.
Để xua tan nghi ngờ, Vũ Tường lại viết thêm một bức thư cho Thẩm Khê Nhi.
Khê Nhi:
Để tránh việc cậu đã quên, tớ xin báo tên trước… Lâm Vũ Tường. Nghe danh như sấm bên tai chứ? Rảnh rỗi không có gì làm nên viết cho cậu một lá thư.
Vũ Tường rất muốn lập tức hỏi tiếp: “Mau thành thật khai ra, Susan rốt cuộc thế nào rồi?”, nhưng như vậy thì thất lễ, khiến người ta có cảm giác bị lợi dụng, đành phải tùy bút viết bừa “dạo này mưa dầm dề, vận rủi liên miên”, “quan hệ Trung–Mỹ cải thiện, nghe mà khoan khoái”, ghép đủ ba bốn trăm chữ, cảm thấy phần ngụy trang đã đủ dài, lúc ấy những lời thực sự muốn viết mới run rẩy xuất hiện: “Chợt nhớ ra nên tiện hỏi cậu một câu, Susan dạo này tình hình thế nào? Tôi rất nhớ cô ấy.”
Viết xong câu này muốn kết thúc luôn, nhưng lại thấy vẫn quá lộ liễu, đành phải phủ thêm phía sau một ít lời vô nghĩa, giống như rùa biển đẻ trứng, đã đào đất sâu chín tấc, đặt trứng vào trong, đạt được mục đích rồi thì dĩ nhiên không thể rời đi ngay, nhất định phải phủ thêm một lớp đất lên trên để trứng khó bị phát hiện.
Vũ Tường tràn đầy mong đợi gửi “quả trứng” ấy đi.
Quả nhiên gieo đậu thì gặt đậu, ba ngày sau Vũ Tường đồng thời nhận được thư trả lời của hai người. Vũ Tường nóng lòng muốn xem phản ứng của La Thiên Thành, mở thư ra lại thấy ngay chính bức thư của mình, trên đó có một câu bị bút đỏ gạch chân, là câu “Hiện tôi đang giữ chức chủ nhiệm của câu lạc bộ văn học tốt nhất trong thành phố này, bạn La có thể chuyển tin này cho Susan”. Bên cạnh còn ghi chú: “Đã nói là thư từ không dứt với Susan, vậy thì cần gì tôi phải chuyển lời?” Vũ Tường bừng tỉnh ngộ, mặt đỏ bừng, nghĩ rằng bậc trí giả ngàn lo ắt có một sơ suất. Bên cạnh lời phê đó lại còn có lời phê cho chính lời phê ấy: “Những gì tôi nói đều là sự thật, tin hay không tin tùy cậu”. Tim Vũ Tường hơi thắt lại, liền mở thư của Thẩm Khê Nhi, Thẩm Khê Nhi bắt chước văn phong của Vũ Tường, toàn là lời thừa dài lê thê, Vũ Tường tìm mãi một lúc lâu mới phát hiện được tin tức về Susan:
Cậu rất nhớ cô ấy sao? Tôi nghĩ dường như không còn cần thiết nữa rồi. Tôi nghe rất nhiều người nói rằng cô ấy vừa vào trường cấp ba đã được chọn làm hoa khôi của trường, người theo đuổi nhiều không kể xiết, còn có tin đồn nói rằng cô ấy có quan hệ khá tốt với một học sinh xuất sắc ban tự nhiên. Cô ấy cũng đã viết thư xác nhận điều đó, nhờ tôi nói với cậu đừng nghĩ nhiều nữa, trường Nam Tam Trung là trường tốt, cơ hội không nên bỏ lỡ, hãy học hành cho tử tế, ba năm sau gặp nhau ở Thanh Hoa. Cậu nên nghĩ thoáng ra một chút…
Vũ Tường không thể đọc tiếp được nữa, con người như bị rút cạn sinh lực trong chốc lát, từ đầu đến chân hoàn toàn không còn cảm giác. Ba ngày trước đã bị giáng một đòn nặng, hôm nay không chỉ là đòn nặng, mà còn choáng váng đến mức vết thương như tuôn máu không ngừng.
Vũ Tường lại xé nát bức thư, phẫn nộ chửi: “Trường quái quỷ gì, trọng điểm cái chó gì! Mẹ kiếp! Cút mẹ…” nghẹn ngào đến mức không nói nổi nữa, chỉ còn vị chua xót trong lòng, quỵ xuống trong phòng học trống trải, cắn chặt môi mà nức nở. Mọi chuyện đã đến nước này rồi, hỏi gì cũng vô ích, trong muôn vàn đau buồn, cậu quyết định viết một bức thư gửi đi để vẽ một dấu chấm hết.
Susan:
Tớ thực sự rất hối hận vì đã đến học ở trường Nam Tam Trung. Nơi này quá ngột ngạt, đến một người để nói chuyện cũng không có. Nhưng tớ vẫn luôn nghĩ rằng tớ còn có cậu, như vậy là đủ rồi. Cho đến nay tớ vẫn chưa… là vì tớ cảm thấy mình không xứng với cậu, tớ cũng không biết rốt cuộc cậu theo đuổi điều gì. Tớ chưa từng viết thư cho cậu, bởi vì tớ muốn giữ lại ký ức này, cảm giác này. Tớ có tâm sự thì chỉ nói với chính mình, tớ tưởng tượng rằng cậu sẽ nghe thấy. Giờ đây dường như tớ đã trở nên thừa thãi rồi, thôi thì viết lá thư cuối cùng này, nói cho rõ ràng cũng tốt, tớ đã không còn gì hối tiếc nữa, vì dù sao tớ cũng đã từng có. Tớ chúc cậu, phải nói là chúc hai người hạnh phúc. Thôi đành gặp nhau là duyên lành thì chia tay cũng không oán trách. Lần cuối, tớ chỉ muốn nói…
Vũ Tường tay run đến mức không thể viết tiếp được nữa, trước mắt mờ mịt một mảng, ngồi yên ngẩn người một lúc, rồi lại cầm bút lên, gạch bỏ câu cuối cùng, lau khô nước mắt rồi đọc lại một lượt. Dù sao thì trong một bức thư nghiêm túc và buồn rầu đến vậy mà có lỗi chính tả cũng là chuyện rất đáng xấu hổ. Vũ Tường nhìn vào lại thấy nhói đau thêm… nỗi đau của người thất tình phần lớn không phải vì người yêu rời đi, mà là vì sự thương hại và cảm thông dành cho chính hoàn cảnh của mình… Vũ Tường chỉ cảm thấy bản thân mình thật đáng thương.
Thư gửi đi rồi, Vũ Tường cảm thấy cả thế giới trở nên mơ hồ trống rỗng, trái tim tê dại đến mức dường như đã ngừng đập.
Hôm đó là thứ Sáu, trong khuôn viên trường người đã về quá nửa. Ông trời dường như không nhìn thấy nỗi buồn của cậu, lại chẳng chịu ban cho một cơn mưa để tăng thêm chút thi vị cho cuộc chia tay thực sự của hai người, sau này sẽ tiếc nuối vì bỏ lỡ một câu nói hay kiểu như “chia tay luôn là vào ngày mưa”. Chia tay vào ngày nắng cũng là một nỗi tiếc nuối lớn. Chiều xuống, gió mát nổi lên khắp nơi, như thể ông trời đang khởi động trước khi mưa… hay đúng hơn là một sự hạ nhiệt, nhưng tất cả những gì có thể thấy chỉ là gió nổi lên và những đám mây cuộn trào, chẳng có gì thực chất rơi xuống.
Vũ Tường hoàn toàn không có cảm giác đói, ngồi thẫn thờ trong lớp học ngắm sắc thu. Đột nhiên nghĩ tới một câu nói: “Trên đời này, người khác vĩnh viễn sẽ không thật lòng thương yêu bạn, chỉ có tự mình thương lấy mình mới là thật”, nghĩ kỹ thấy cũng có lý, không thể bạc đãi bản thân mình, cho dù người khác có bạc đãi bạn. Vũ Tường chống tay vào bàn đứng dậy, con người như già đi mười tuổi, vệt nước mắt trên hai má còn thấy rõ, bị gió hong khô khiến mặt cảm thấy khó chịu. Lau sạch xong, cậu lê bước đi về Vũ Quả Đường, suốt dọc đường không một biểu cảm, thật mong toàn bộ học sinh trong trường đều nhìn thấy nỗi buồn của cậu.
Trong Vũ Quả Đường chẳng có mấy người, nhân viên nhà ăn cũng cảm thấy công việc hôm nay coi như đã viên mãn, đang định thu dọn nghỉ tay, thấy Vũ Tường lững thững đi tới như ma, nhìn mà ngứa cả lợi răng, liền giục: “Này, cậu có ăn cơm không? Nhanh lên! Nửa sống nửa chết thế kia.”
Trong Vũ Quả Đường đã chẳng còn mấy món ngon. Nhân loại phát triển đến nay ngày càng giống các loài động vật ăn thịt thời viễn cổ. Vũ Tường bản tính nhút nhát, không hung hãn bằng đám “động vật ăn thịt” ở trường Nam Tam Trung này. Suốt thời gian dài chẳng ăn được mấy miếng thịt, lâu dần chức năng suy thoái, mất hẳn hứng thú với thịt, trở thành một “đứa trẻ ngoan” thích ăn rau. Đứa trẻ ngoan tùy tiện gọi vài món, đờ đẫn đi ăn cơm.
Người thất tình đặc biệt thích chui vào những góc vắng người. Vũ Tường trốn trong một góc ăn cơm, nhưng bất đắc dĩ vẫn nhìn thấy Tiền Vinh và Diêu Thư Cầm đang ăn cùng nhau, đỏ mắt đến mức chỉ muốn nuốt một miếng cơm cho mình nghẹn chết luôn… Nhưng hôm nay tình hình dường như không đúng, trước đây hai người họ ăn cơm lúc nào cũng nhìn nhau, cứ như coi đối phương là món ăn rồi mới xúc một miếng. Còn hôm nay thì cả hai đều im lặng cúi đầu xúc cơm. Mặc kệ đi, có lẽ đôi trẻ cãi nhau.
Nỗi đau trong lòng Vũ Tường lại cuộn trào lên.
Đối với học sinh nội trú cấp ba, ngày thứ Sáu rất khó chịu đựng, buổi tối là mấy tiếng đồng hồ trống rỗng vô tận, ngoài đọc sách ra thì chỉ còn giặt quần áo dưới ánh đèn mờ. Lâm Vũ Tường hoàn toàn không hứng thú với những việc ấy, mệt đến mức chỉ muốn ngủ.
Dư Hùng đến tìm cậu, hỏi: “Cậu không khỏe à?”
Sự buồn rầu của Vũ Tường cuối cùng cũng có người đọc ra, trong lòng nhẹ nhõm đi đôi chút, nói: “Không có gì.”
Dư Hùng liếc mắt một cái đã nhìn thấu tâm tư của Lâm Vũ Tường, nói: “Kết thúc rồi à?”
Vũ Tường không có chuẩn bị tâm lý, giật mình một cái, lặng lẽ gật đầu.
Dư Hùng vỗ vai cậu nói: “Nghĩ thoáng ra một chút, qua vài ngày là ổn thôi, hồng nhan họa thủy. Trước đây lúc tớ học ở trường thể thao… cô ấy tên là Tiểu Nghiên, sau này chẳng phải cũng…”
Vũ Tường có cơ hội đem nỗi đau của mình so với nỗi đau của người khác, đang định trút bầu tâm sự thì Dư Hùng lại nói: “Cậu tự xem sách một mình đi, tớ đi trước đây.”
Ký ức của Lâm Vũ Tường lập tức quay ngược về đêm hè ấy, cái tên mà Dư Hùng đã gọi lắp bắp trong chiếc xe ba bánh hóa ra chính là cái tên này, thật là… Nhưng vừa nghĩ tới bản thân mình lại thấy còn thê thảm hơn, lại dâng lên một cơn đau đớn quặn lòng.
Tiền Vinh cũng ủ rũ cúi đầu bước vào, thấy Lâm Vũ Tường thì cũng chẳng còn tính toán ân oán, nói: “Tôi với con họ Diêu kia toang rồi!”
Vũ Tường giật mình, nghĩ thầm hôm nay có phải là thần tình yêu Cupid phát điên không, hay nói cách khác là Cupid cuối cùng cũng trở lại bình thường rồi. Vũ Tường có chút thương hại Tiền Vinh, nhưng nghĩ chắc nỗi đau của mình sâu hơn, trong tiềm thức lại có phần khinh thường nỗi đau của Tiền Vinh, nói: “Bình thường thôi mà, toang thế nào.” Vốn định nói thêm câu “sao cậu không dẫn cả đoàn phóng viên của cậu đi phỏng vấn cô ta”, nhưng đến lúc nói thì lòng tốt bỗng trỗi dậy, sợ kích thích Tiền Vinh đến mức tự sát, nên thôi.
“Tôi suýt nữa thì bị con họ Diêu lừa!” Tiền Vinh mặt đầy tức giận, đến cái tên Diêu Thư Cầm cũng khinh bỉ không muốn nói ra, một câu chửi luôn cả họ Diêu.
“Tại sao?”
“Con họ Diêu đó…” vừa nói vừa móc từ túi ra một tờ giấy nhàu nát đưa cho Vũ Tường xem. Vũ Tường cười khổ nói: “Cậu viết thì cho tôi xem làm gì.”
Tiền Vinh trừng mắt giận dữ nhìn tờ giấy, nói: “Đương nhiên không phải tôi viết. Tôi tìm thấy nó trong túi bút của cô ta.”
Vũ Tường cầm lấy tờ giấy xem qua, liền thán phục rằng ở trường Nam Tam Trung nhân tài quả thật dồi dào. Người viết thư cho Diêu Thư Cầm là một kẻ uyên bác hiếm có trong thời buổi này. Hắn thông hiểu luân lý học, đề cập đến vấn đề kiểu như “Không nghi ngờ gì nữa, tình yêu mà tôi tin tưởng đã bùng cháy trở lại trong thời đại này, thứ “chủ nghĩa cốc nước” đã bị tuyệt diệt ở Liên Xô” (ND: “chủ nghĩa cốc nước” dùng để chỉ quan niệm coi tình yêu, tình dục, quan hệ nam nữ đơn giản, dễ dãi như… uống một cốc nước khi khát). Hắn thông thạo Shakespeare, kiểu như “Số phận của tình yêu chúng ta giống như số phận của hoàng tử Đan Mạch Hamlet dưới ngòi bút của Shakespeare”, Shakespeare là đáng thương nhất, bị gọi tên nghe như tình nhân của hắn. Hắn tinh thông sử học phương Tây, kiểu như “Trong cuộc sống này, em là thầy của anh. Có lẽ vai vế đã đảo lộn, nhưng anh vẫn tin rằng thứ tình yêu như của Abelard và Heloise rồi sẽ đến”. Hắn thông thạo thơ của Tô Đông Pha, kiểu như lời thơ “Ta nhìn nhau không nói nên lời, chỉ có nước mắt lăn dài trên má”. Hắn còn tinh thông cả tiếng Anh, dùng tiếng Anh làm một câu nói líu lưỡi, kiểu như “Miss, kiss, every changes since these two words”, lại than thở “All good things come to an end”. Thậm chí hắn còn lợi hại đến mức trộn lẫn đạo đức học, văn học, mỹ học, sử học, tiếng Anh, tiếng Nhật lại với nhau, như Tần Thủy Hoàng thôn tính sáu nước, rồi nhả ra một câu như thế này: “Tình yêu đẹp nhất là gì? I tell myself, là ánh lửa của Korolenko, là sự ấm áp của mùa đông, lại càng là trong thời kỳ chủ nghĩa xã hội thời chiến, A piece of パン một miếng bánh mì…”
Vũ Tường kêu “oa” một tiếng, nói người này viết thư tình mà như giáo sư đại học viết tản văn vậy.
Tiền Vinh giật lấy tờ giấy, vò thành một cục ném đi, nói: “Thằng này không biết mà giả vờ biết, cố ý khoe mẽ.”
“Thế thì… đây chỉ là thư người khác viết cho Diêu Thư Cầm thôi, trong trường cấp ba loại người đê tiện như vậy nhiều lắm…” Vũ Tường cố ý nhấn mạnh hai chữ “đê tiện”, như thể kẻ thù ở cách xa mấy chục dặm bị hai chữ ấy quất cho một roi, nỗi uất ức trong lòng vơi đi quá nửa.
Tiền Vinh nói: “Chuyện đến nước này, cũng không còn ý nghĩa gì nhiều, What’s done cannot be undone, mọi chuyện đã định rồi. Nước đổ khó hốt, chi bằng chia tay, Truth!” Hắn tự khen lời mình nói là chân lý, may mà quyền thế phép lực của bố hắn vẫn còn thiếu một chút, nếu không thì chưa biết chừng câu nói này đã biến thành luật rồi.
Vũ Tường hỏi: “Cô ta đề nghị à?”
Tiền Vinh vội vàng nói: “Đương nhiên là tôi đá cô ta trước.” Tình yêu ngày nay khác tình yêu ngày xưa lớn nhất ở chỗ đoản mệnh. Nhưng chim sẻ tuy nhỏ thì ngũ tạng vẫn đầy đủ, tình yêu ngày nay tuy ngắn ngủi, nhưng các bước cần có thì không thiếu một bước nào. Khác biệt thứ hai là chuyện chia tay, người xưa sợ mang tiếng bạc tình, cho dù chim tình yêu đã bay mất cũng không nỡ mở miệng. Còn người hiện đại thì ai cũng tranh làm kẻ bạc tình, để lúc khoe khoang còn làm anh hùng chủ động đá người khác, khỏi phải nói ra rằng mình xui xẻo bị đá bị động.
Vũ Tường thầm ghen tị với Tiền Vinh, còn bản thân thì là bị ép buộc, lực bất tòng tâm, trong lòng ít nhiều có cảm giác bị lừa gạt.
Tiền Vinh hỏi: “Đi giải khuây một chút nhé, ra quán net, sao nào?”
Vũ Tường hiểu rất rõ con người Tiền Vinh, đến lúc tính tiền nhất định sẽ nói là không mang tiền, lại để người khác trả trước. Hơn nữa hắn còn giỏi quỵt nợ chẳng kém gì chính phủ Mỹ. Cậu từ chối, nói: “Bây giờ trong thành phố quản lý rất nghiêm.”
“Ở đâu ra, chỉ làm cho có thôi, ai đi quản chứ?”
Vũ Tường nghĩ cũng đúng, quan chức bây giờ ngoài ăn no uống say ra còn phải lo quan hệ rộng rãi, trăm công nghìn việc lấy đâu ra thời gian tự chặt đứt nguồn tài lộc của mình, mấy chuyện lặt vặt nhàn rỗi kiểu này mà bắt họ quản thì cũng quá vất vả cho họ rồi. Lời nói dối này quả thật quá kém.
“Thôi, không đi đâu, bụng tôi hơi khó chịu.”
“Vậy thôi, tôi đi đây.”
Sau khi Tiền Vinh rời đi, cả phòng ký túc lại trở về tĩnh lặng, tĩnh lặng đến mức không chịu nổi. Vũ Tường quyết định ra khỏi khuôn viên trường đi dạo. Trời đã sầm tối, gió bên ngoài bắt đầu mang theo cái lạnh buốt, châm thẳng vào tim Vũ Tường. Con đường lớn trước trường Nam Tam Trung dài dằng dặc như vô tận, dọc đường Vũ Tường như đang giẫm lên ký ức, mỗi bước đi là từng đợt suy nghĩ dâng trào.
Gió dần dần trở nên cuồng loạn hơn, đêm cũng tối hơn. Trong khuôn viên trường vắng lặng thê lương đến mức người ta không muốn phát ra tiếng động. Sách trong toà Chung Thư Lâu vẫn chưa sắp xếp xong nên đến nay vẫn chưa thể mở cửa. Nghe nói trường Nam Tam Trung muốn mở mạng nội bộ, tên sách phải nhập hết vào máy tính, nhân viên đánh máy bằng bộ gõ Ngũ Bút cực chậm, gõ một chữ thôi mà máy tính đã kịp nâng cấp mấy thế hệ, đợi đến lúc nhập xong để mở cửa thì e rằng máy tính đã phát triển đến mức có thể bay được rồi. Nơi duy nhất trong trường có thể cho học sinh nương náu vào cuối tuần cũng đóng cửa, trường học âm u như âm phủ, đương nhiên sẽ chẳng có ai ở lại trừ đám tình nhân. Môi trường âm phủ lại là thích hợp nhất với họ, bởi những cặp tình nhân trong trường giống hệt các ma cà rồng thời trung cổ trong tiểu thuyết ma, thích chạy vào bóng tối. Vũ Tường đúng vào ngày thất tình, chẳng có tâm trí đi làm bá tước ma cà rồng, càng không có hứng làm Chung Quỳ, chỉ lặng lẽ cúi đầu bước đi. (ND: Chung Quỳ là một vị thần chuyên diệt yêu trừ ma trong truyền thuyết dân gian của Trung Quốc)
Ra khỏi cổng trường, toàn thân bỗng sáng lên, đặt mình giữa ánh đèn. Ngôi trường cấp ba bên trong dường như đã bị ngăn cách với thế giới bên ngoài cả một thời đại. Con phố này không nhiều cửa tiệm, nhưng đèn thì nhiều, xe cộ cũng nhiều, trông khá nhộn nhịp. Vũ Tường ngồi dưới cột đèn đường, nghe xe cộ gào rú lao qua, trong lòng trống trải bâng khuâng.
Từng tốp học sinh bắt đầu chạy về phía các quán net. Những chiếc máy tính tội nghiệp đó, để tránh sự chú ý, phải học hỏi từ gái mại dâm, chỉ làm việc ban đêm và lẩn trốn vào ban ngày. Bên cạnh trường Nam Tam Trung, các quán net hoạt động công khai đã có đến năm quán, cộng thêm “trung tâm học tập”, “mạng thiên địa”, nhiều không đếm xuể. Đám người đi kiểm tra nhìn một cái là biết ngay là những nạn nhân của nền giáo dục Trung Quốc cứng nhắc năm xưa, chỉ biết đi niêm phong những chỗ treo biển “quán trò chơi điện tử”. Cứ như nhìn thấy Mao Trạch Đông thì biết là chủ tịch, thấy Mao Nhuận Chi thì không nhận ra, huống chi là thấy Mao Thạch Sơn. (ND: Mao Nhuận Chi là tên tự của Mao Trạch Đông, còn Mao Thạch Sơn thì hoàn toàn không liên quan) Vũ Tường dõi theo những học sinh lướt qua bên cạnh mình, ghen tị với niềm vui của họ đến chết đi được.
Đêm bắt đầu chuyển từ nhạt sang đậm. Đêm cuối thu tính tình nóng nảy nhất, như thể sắp đi mua vé giải bóng đá Hạng A Trung Quốc, lúc nào cũng phải đến sớm một hai tiếng để đứng chờ. Chiếc đồng hồ lớn phía trên trạm hải quan liên tục điểm chuông. Âm thanh ấy, vang vọng trong bầu trời đêm, càng trở nên huyền ảo hơn. Ánh đèn vàng cam hắt lên cảnh phố xá, trong lòng Vũ Tường dâng lên một cảm giác lạnh lẽo nơi đất khách.
Một người mang theo túi to, trông như học sinh, dừng lại trước mặt Vũ Tường, hỏi: “Này bạn, có cần tai nghe, máy nghe nhạc, ví tiền không?”
Vũ Tường vốn định đuổi đi, ngẩng đầu lên thấy gương mặt mệt mỏi của người đó, bèn hoãn lại, nói: “Loại thế nào, để tôi xem thử.”
Người kia mừng rỡ như được sủng ái, lấy ra một chiếc máy nghe nhạc, hai mắt chăm chăm nhìn nó, nói: “Đây là Sony chính hãng, sản xuất ở Malaysia, tốt lắm!”
“Để tôi thử xem.”
Thấy Vũ Tường có ý định mua, người kia vội run rẩy lắp pin vào, lựa mãi mới chọn được một cặp tai nghe coi như ngũ quan đoan chính, nhắm đúng lỗ cắm mà cắm hai lần đều lệch ra ngoài, thao tác còn tệ hơn cả kỹ thuật đá bóng của đội tuyển nam Trung Quốc. Lần thứ ba mãi mới cắm vào được, cho băng vào máy, để phòng máy này mắc “chứng hồi hộp trước kỳ thi”, hắn tự nghe thử trước, xác nhận có tiếng rồi mới đeo tai nghe cho Vũ Tường.
Vũ Tường nghe thấy lời bài hát bên trong lại gợi lên nỗi buồn. Âm thanh thực sự quá nát, thêm vào đó máy cũng nát, “song nát lâm môn”, rất nhiều lời nghe không rõ, chỉ nghe đứt quãng được vài câu kiểu như “Tôi nhìn thấy… ánh đèn… ở phương xa, trong khoảnh khắc tan biến vào bầu trời… những cây cầu dẫn tới em đều không còn… cơn mưa đánh thức gương mặt, không nhìn thấy khung cảnh quen thuộc… xa lạ… người xa lạ gương mặt xa lạ… thành phố xa lạ bầu trời xa lạ… không tìm được một góc quen nào cho trái tim tôi neo đậu… ánh đèn rực rỡ của em nơi phương xa… bao giờ mới có thể cháy lên trong bầu trời của tôi…”. Đây là bài “Tình yêu bên cầu hoàng hôn” của Trương Hồng Lượng, hãng đĩa Rock Records.
Người kia thương tiếc pin, nói: “Thế nào, nghe rõ chứ?”
“Được rồi.”
Người kia tắt máy nghe nhạc, hỏi: “Mua không?”
“Bao nhiêu tiền?”
“Một trăm sáu mươi tệ.”
Vũ Tường ngạc nhiên lặp lại một lần nữa. Người kia hiểu nhầm, nghĩ là quá đắt, rồi như sợ ánh đèn đường nghe thấy, cúi xuống nói khẽ: “Đây là hàng lậu, giá này đã rất rẻ rồi, nếu cậu muốn tôi có thể bớt một chút.”
Vũ Tường vốn không hề có ý mua, nhưng nghe người kia nói, lòng bỗng xao động, bỗng thốt ra: “Một trăm năm mươi.”
Người kia giả vờ suy nghĩ lâu lắm, cuối cùng đau khổ như sắp cắt mất một miếng thịt, nói: “Một trăm năm mươi… thì một trăm năm mươi thôi.”
Vũ Tường đã không còn đường lui, rút tiền mua máy, tiêu hết một tuần rưỡi tiền sinh hoạt. Người bán cảm ơn vài câu rồi quay người biến mất vào màn đêm.
Lúc này Vũ Tường mới bắt đầu ngắm nghía kỹ chiếc máy, trông như vừa trốn khỏi Bosnia. Thân máy đầy vết trầy xước, vẻ ngoài xấu xí, trông cũng tạm thôi. Người Trung Quốc quan trọng nhất là vẻ đẹp bên trong, tiếc rằng bên trong của chiếc máy cũng chẳng đẹp gì, vừa bật là bị lệch tông, dường như máy hiểu con người, tự thấy âm thanh quá khó nghe, xấu hổ mà không dám phát ra.
Vũ Tường thở dài, nghĩ một trăm năm mươi tệ thế là bay mất, nỗi đau thất tình chuyển thành nỗi đau mất tiền. Một lúc sau, cả hai cùng phát tác, Vũ Tường bực mình, lòng dấy lên mớ hỗn độn, rối bời.
Cậu tựa người vào cột đèn đường. Trên phố, người bắt đầu thưa thớt, Vũ Tường cũng cảm thấy bầu trời và mặt đất trống vắng hẳn.